Vandaag worden martensitische 9% Cr-stalen gebruikt in thermische centrales met geavanceerde stoomparameters. Het Europees onderzoeksprogramma COST 522 had tot doel nieuwe materialen te ontwikkelen die een hogere stoomtemperatuur (tot 650 °C) toelieten, wat de efficiëntie van de centrale verhoogt en bijgevolg bevorderlijk is voor het milieu. Om aan deze vraag te voldoen heeft Vallourec-Mannesmann een nieuw martensitisch 12% Cr-staal ontwikkeld, genaamd VM12, geproduceerd in tube en pipe, met een beoogde kruipsterkte vergelijkbaar met E911, T/P92 en een betere oxidatieweerstand dan X20CrMoV12-1.
Na de staalsoorten vormen de aluminiumlegeringen de belangrijkste legeringsgroep. Het aluminiumverbruik (net als dat van de magnesiumlegeringen) zal in de volgende jaren steeds belangrijker worden, zeker wat betreft automobiel- en transporttoepassingen. Het is duidelijk dat deze trend voornamelijk ingegeven wordt door de lagere densiteit van deze legeringen dan die van staal. Het lassen van vooral Al-legeringen kan de lasser echter voor zware moeilijkheden stellen. Dan kunnen innovatieve lasprocessen, zoals friction stir welding en het hybride laserlassen, een oplossing bieden.
In deze bijdrage bespreken we de rol van metallurgie, en dit toegepast op het lassen. Daarnaast halen we de algemene basisprincipes van de metallurgie aan. Deze laten toe het metallurgisch gedrag van een basismateriaal te begrijpen (het metaal dat gelast zal worden). Om te besluiten wordt een samenvatting gegeven van een reeks aangehaalde metallurgische begrippen.
In West-Europa bedraagt het aandeel van het neergesmolten lasmetaal met het halfautomatisch MIG/MAG-lassen 74%. Met het halfautomatisch gevulde draadlasssen erbij stijgt dit tot 84% (cijfers 2002). Het principe berust op een continue aanvoer van de afsmeltende draadelektrode. Het succes hangt daar dus in grote mate van af. Vandaar de noodzaak om de belangrijkste onderdelen van de halfautomaat (draadaanvoersysteeem, draadgeleider en laspistool) wat nader te bekijken.
In het achtste deel van de reeks rond aluminium gaan we nader in op het lassen van ongelijksoortige materialen. We bespreken de keuze van het lastoevoegmateriaal, geven enkele praktijkvoorbeelden en herhalen enkele voorzorgen en tips voor het TIG- en MIG-lassen.
Lassen is nog steeds de belangrijkste verbindingstechniek en moet beschouwd worden als de voornaamste technologie in de productie van permanente verbindingen in metalen en kunststoffen, en dit in alle takken van de productie. Lastechnologie is onmisbaar in de economie van elk geïndustrialiseerd land. Gelaste producten en constructies leveren een belangrijke bijdrage tot het BNP. De industrie die gebruik maakt van lassen en aanverwante technieken stelt wereldwijd miljoenen mensen tewerk. De creatie van nieuwe technologieën en hun implementatie in moderne productiemethodes heeft een belangrijke invloed op de industriële ontwikkeling. Wat brengt de toekomst?
De verbetering van bestaande materialen en de ontwikkeling van nieuwe wordt algemeen erkend als één van de sleuteldomeinen voor de industriële vooruitgang. Oppervlaktetechnieken laten toe, door het gepast combineren van volume- en oppervlakte-eigenschappen, materiaal- en energiebesparingen te realiseren. Ook nieuwe materialen kunnen gegenereerd worden. In het eerste deel van deze voorlichtingsfiche rond aluminium geven we een overzicht van de deklagen en toepassingen.
Deze bijdrage gaat in detail in op het weerstandlassen van aluminium en wel specifiek gericht op het punt- en rolnaadlassen. Puntlassen is daarvan de meest toegepaste techniek van het weerstandlassen. Dit procédé zal dan ook hoofdzakelijk worden behandeld. Projectielassen is niet zo aangewezen als lastechniek voor het verbinden van aluminiumlegeringen omwille van de meestal (te) goede vervormbaarheid van de te lassen materialen.
In deze vierde voorlichtingsfiche rond aluminium vindt u het vervolg op TIG-lassen (lasuitvoering, lasfouten, insluitsels en andere lasfouten) en het eerste deel over MIG/MAG-lassen (met o.a. historiek, principe, boogtypes en Puls-MIG-apparatuur en beschermgassen).